Flygskam

In een paar maanden tijd is Greta Turnberg tot hét boegbeeld van de milieubeweging uitgegroeid. Nederlandse tieners staken om zo hun steun aan de beweging te geven, maar krijgen van hun ouders wel een goedbedoeld advies mee: ga niet naar een hamburgertent, want zo krijg je het mestoverschot pas echt over je heen. In Zweden, het thuisland van boegbeeld Greta, hebben ze zelfs een term voor het greenbashen van anderen die het vliegtuig nemen: flygskam. Letterlijk betekent het ‘schaamte die iemand ervaart als hij of zij gebruikmaakt van een vliegtuig terwijl er minder milieubelastende alternatieven zijn om zich te verplaatsen’, aldus Taalbank. Zweedse influencers worden onder de bijbehorende hashtag geshamed, weet de Volkskrant te melden. En met het mooie weer de afgelopen dagen kwam daar nog een nieuw woord bij: zonneschaamte, de plaatsvervangende gêne als we bedenken dat dit mooie weer wel eens te maken kan hebben met het – door ons toedoen – veranderde klimaat. Het zette me aan het denken: wanneer is duurzaam doen groen genoeg?

Het begon in huize green and the cities met het uitzoeken van onze Grote Vakantie. En die is een big deal, aangezien onze laatste twee vakanties niet in onze top tien staan. Veertien dagen in een verbouwde schuur in midden-Frankrijk en een week in een houten chaletje in de Ardennen klonken erg romantisch, maar voor voormalig all-in Griekenlandgangers was het misschien een te grote schok. Want voor ons houdt een vakantie vooral veel zon en weinig zorgen in. Maar ja, vliegen is nou niet bepaald goed voor je CO2-uitstoot. Wilde ik echt zo ver gaan om duurzaam te leven, of zou ik mezelf eroverheen zetten?

Een optelsommetje leert me dat

  1. ik vooral tweedehands en verder zo duurzaam mogelijk kleding koop,
  2. ik al maandenlang veganistisch eet,
  3. de kachel hier nooit hoger gaat dan 18,5 graden Celsius,
  4. we al tweeënhalf jaar wasbaar luieren,
  5. en we (op de luierwas na) op dertig graden wassen.

Wilde ik echt de vakantie waar we als gezin aan toe zijn door de neus van dat supergezin boren? De uitkomst was misschien wel net zo verrassend voor jullie als voor mij: misschien is vliegen toch een optie voor onze vakantie. Maakt me dat een slecht wereldburger? Of maakt me dat vooral een kind van mijn generatie, kiezen wat belangrijk voor me is. Het ironische wil dat we, ondanks mijn doorgehakte knoop, op vakantie gaan in ons eigen landje. Omdat ons kleintje daar net zo gelukkig van wordt als aan de andere kant van de wereld. Omdat zijn geluk ons geluk brengt. En omdat ik me door niemand wil laten vertellen wat mij een goed mens maakt.

Liefs, José

Foto: Miika Laaksonen

José de Jong

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *